Kalaja e Elbasanit është një nga monumentet më të rëndësishme historike dhe arkitekturore në Shqipëri, e vendosur në zemër të qytetit të Elbasanit. Ajo përfaqëson një nga fortifikimet më të mëdha në vend dhe është ndër pak kështjella në Ballkan që janë plotësisht të integruara në jetën moderne urbane, duke shërbyer jo vetëm si monument historik, por edhe si një lagje banimi me objekte kulturore dhe banesa tradicionale.

Kështjella ka origjinë të hershme. Fortifikimet në këtë vend janë ndërtuar që në shekullin IV, si një kampus romak në kryqëzimin e rrugëve të rëndësishme, veçanërisht Via Egnatia, që lidhte Durrësin me Kostandinopojën.

Struktura mori formën e një fortifikimi të fuqishëm gjatë sundimit të Sulltan Mehmetit të I-rë në shekullin XV, rreth vitit 1466, kur u rindërtua mbi themelet e punimeve romake dhe bizantine. Kështjella u shndërrua në një pikë strategjike ushtarake për kontrollin e Shqipërisë së Mesme.

Muret e saj janë katrore në formë dhe rrethojnë një sipërfaqe të madhe në qendër të qytetit. Perimetri i tyre është rreth 900 metra, duke përfshirë gjithë pjerrësinë e mureve mbi tokë. Muret janë ndërtuar me blloqe guri, tulla dhe llaç, dhe përmbajnë shtresa themeli romake dhe bizantine në bodrum. Në pjesën më të fuqishme, muret rrethonin 25 kulla mbrojtëse, secila rreth 9 metra e lartë, të shpërndara përgjatë perimetrit.